Zeytincilik sektörü için tehlike sürüyor
Zeytinlik sahaların enerji ve sanayi yatırımlarına açılmasına imkan tanıyan yasa tasarısı, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin çalışmalarına 20 Temmuz’a kadar devam etme kararı almasıyla tekrar masada… Tasarının yarın (08 Temmuz) alt komisyonda görüşülecek olması zeytincilik sektörünü teyakkuza geçirdi. Zeytindostu Derneği Başkanı Abidin Tatlı, “Tasarının alt komisyona devredilmesinin ardından, Meclis’in 1 Temmuz’da tatile girmesiyle rahatladığımızı düşünmüştük. Yalnızca iki hafta sürdü. Tehlike kapımızda” diyerek kamuoyunu uyardı. Tatlı, düzenlemenin AB politikamıza da aykırı olduğunu vurguladı.
‘Elektrik Piyasası Kanunu ile Zeytinliğin Islahı Ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı’ Enerji Bakanlığı tarafından hazırlanarak, Başbakanlık tarafından TBMM’ye göndermişti. Meclis’e gelen tasarı, 25 Haziran’da tekrar görüşülmek üzere alt komisyona devredilmişti. TBMM’nin 1 Temmuz’da tatile girme beklentisiyle rahat bir nefes alan zeytincilik sektörü, Meclis’in 20 Temmuz’a kadar çalışmalarını sürdürme kararı almasıyla yeniden kabus görmeye başladı. Zeytin bahçelerini enerji yatırımlarına açan tasarı, yarın devredildiği alt komisyonda görüşülecek. Ardından 10 gün içinde alt komisyon kararını verebilecek.
ZEYTİNCİLİĞE AĞIR DARBE
Tasarının zeytincilik sektörünün talepleri bir yana görüşü bile alınmaksızın tamamen maden lobisinin girişimleri ile hazırlanmış bir düzenleme olduğuna işaret eden Zeytindostu Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Abidin Tatlı, zeytin ve zeytinyağında ülkemizin büyük hedefler belirlediğini, ancak tasarının yasalaşması halinde zeytinliklerin büyük oranda kayba uğramasının kaçınılmaz olduğunu vurguladı.
Uzun vadeli düşünüldüğünde hiçbir madenin getirisinin zeytinlikler kadar uzun ömürlü olmayacağını dile getiren Tatlı, “Son 2 yıllık ortalamaya göre, zeytinyağı üretimimiz 165 bin ton olup bu üretimin değeri yaklaşık 600 milyon dolardır. 2023 de bu değer yaklaşık 700 bin ton zeytinyağı için yaklaşık 3 milyar dolar olacaktır. Son 2 yıllık ortalamaya göre, sofralık zeytin üretimimiz yaklaşık 450 bin ton olup bu üretimin değeri yaklaşık 900 milyon dolardır. 2023 de bu değer yaklaşık 3,5 milyar dolardır. Bu ekonomik getiriler birkaç yıl veya 15-20 yıllık bir süre ile sınırlı değildir. Zeytin ağacı Anadolu’ da 6 bin yıldır insanoğlunun, geçim, beslenme, sağlık ve güzellik kaynağı olarak görevini sürdürmektedir. Dünya var oldukça da insanlığa ve çevreye hizmete devam edecektir. Bu yönüyle yeryüzünde hiçbir madenin getirisi zeytin ağacının toplam getirisi kadar olamaz” diye konuştu.
İSPANYA ÖRNEĞİ
Dünyanın en büyük zeytin üreticisi olan İspanya’da uçsuz bucaksız zeytinliklerin hiçbir surette madencilik veya sanayi tehdidi altında olmadığına işaret eden Tatlı, “Ülkede zeytinliklerde; başta maden olmak üzere kimyasalların kısıtlanması ile zeytin ağacı, yaban hayvanları özellikle tavşan ve keklikler için adeta doğal bir barınak haline dönüşmektedir” dedi.
SEKTÖRE KULAK VERİLMEDİ
Zeytinin stratejik bir ürün olduğunun altını çizen Tatlı, “Alt komisyonda yapılan ve zeytinciliğimizi doğrudan ilgilendiren Zeytincilik Yasası’nda değişiklik yapılıyor olmasına rağmen; görüşmelerde, hiçbir sektörel kurum ve kuruluşun bilgi ve görüşüne başvurulmamıştır. Bugüne kadar zeytincilik yasasında yapılmak istenen değişiklik girişimlerine sektör başta olmak üzere bilim dünyası da karşı çıkmıştır. Zeytinci yörelerdeki bütün siyasi partiler, ortak bildiri ile Zeytincilik Yasasında değişiklik yapılmaması istemini TBMM’ne başvurusu ile bildirmiştir. Zeytinci bölgeler ve Ülkemizin diğer yörelerinde yaşayan 100 bini aşkın kişinin imzalı dilekçesinin TBMM Başkanlığına verilmiş olması da bu konudaki toplumsal hassasiyetin en yakın örneğini göstermektedir” diyerek açıklamasını sürdürdü.
AB POLİTİKAMIZA AYKIRI
Yarın alt komisyonda görüşülecek tasarının, zeytincilik alanında Avrupa Birliği politikamıza da aykırı olduğunu öne süren Zeytindostu Derneği Başkanı Abidin Tatlı şunları söyledi:
“AB Zeytin ve Zeytinyağı Mevzuatı’nın tüm içeriği incelendiğinde ülkemizdeki zeytin ağacı sayımızın AB’ ye giriş sürecine kadar mümkün olan en üst sayıda arttırılmasının icap ettiği ulusal menfaatlerimiz açısından önemlidir. AB ulusal garantilenmiş miktara konu olan zeytinyağı miktarını ve bu oranda yardımlarını belirli sayıda ağaca ve bunlardan elde edilen ürüne vermektedir. Bu anlamda AB Üyeliğimiz gerçekleşinceye kadar geçen sürede mevcut ağaç sayımız ulusal garanti miktarı ve üretim yardımlarına esas tutarları oluşturacaktır. Dolayısıyla nedeni ne olursa olsun zeytin ağaçlarının kesilmesine, alanlarının daraltılmasına neden olabilecek bu tür teklifler ya da girişimler ne ulusal menfaatlerimiz ne de AB politikamız ile bağdaşmayacaktır.”
ZEYTİNLİKLERİ TEHDİT EDEN O MADDE!
Mevcut yasada ilgili madde; “Zeytinlik sahaları içinde ve bu sahalara en az 3 kilometre mesafede zeytinyağı fabrikası hariç zeytinliklerin vegatatif ve generatif gelişmesine mani olacak kimyevi atık bırakan, toz ve duman çıkaran tesis yapılamaz ve işletilemez. Bu alanlarda yapılacak zeytinyağı fabrikaları ile küçük ölçekli tarımsal sanayi işletmeleri yapımı ve işletilmesi Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı’nın iznine bağlıdır” şeklindeyken, alt komisyonda görüşülecek tasarıda ise enerji ve maden işletmeleri, doğal gaz, petrol işletmeleri gibi kimyevi madde salınımı yapan tesislerin kurulmasının önü açılıyor.
